Archive for the ‘Przepisy Kodeksu Pracy’ Category

ekipaTo co najbardziej interesuje pracownika, to fakt, jakie pracodawca wobec niego ma obowiązki. A katalog tych obowiązków jest dość obszerny. Po pierwsze, ma on zaznajomić pracowników z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy i ich podstawowymi uprawnieniami. Powinien im tak zorganizować czas, by w pełni wykorzystywali czas, uzdolnienie i kwalifikacje w celu uzyskania wysokiej wydajności i należytej jakości pracy. Organizować tak pracę, by zmniejszyć jej uciążliwości, zwłaszcza gdy jest monotonna,

Pracodawca powinien zapobiegać dyskryminacji w zatrudnieniu, szczególnie ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie czy orientację seksualną. Pracodawca powinien zapewnić swoim pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz prowadzić systematyczne szkolenia w zakresie BHP. Pracodawca powinien tez terminowo wypłacać wynagrodzenie i ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych.

Obowiązkiem pracodawcy jest też w miarę możliwości, zaspokajać potrzeby socjalne pracowników, stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracowników i wyników ich pracy oraz wpływać na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego. Ponadto, pracodawca musi prowadzić dokumentację zatrudnienia i akta osobowe pracownika, chronić je przed uszkodzeniem i zniszczeniem.

378755-shutterstock-pracaMówiąc o zatrudnieniu, nie można pominąć najważniejszej dla pracownika kwestii, jaką jest wynagrodzenie. W tej materii obowiązuje kilka podstawowych zasad. Przede wszystkim, wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało rodzajowi wykonywanej pracy, kwalifikacjom, ilości i jakości wykonywanej przez pracownika pracy. Warto podkreślić, że wynagrodzenie przysługuje tylko za pracę wykonaną, a warunki wynagradzania oraz przyznawania innych świadczeń, ustalają układy zbiorowe pracy lub jeśli ich nie ma – regulaminy wynagradzania ustalane przez pracodawcę. Wynagrodzenia pracowników sfery budżetowej, określają rozporządzenia. Pracownikom przysługują także zwroty kosztów zwianych z tzw. podróżą służbową. Wynagrodzenie jest jakby przypisane pracownikowi i nie może się on go zrzec.

Wypłaca się je co najmniej raz w miesiącu, w z góry ustalonym terminie, nie później niż w ciągu 10 pierwszych dni następnego miesiąca, zwykle w formie pieniężnej do rąk pracownika. Tak mówi Kodeks Pracy, jednak dziś coraz częściej, wynagrodzenie jest przelewane na rachunek bankowy pracownika.

Nie zawsze pracodawca wypłaca pracownikowi pełne wynagrodzenie. Czasem, z wynagrodzenia pracodawca coś potrąca. Są to zaliczki, kary, tytułów kwoty egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie świadczeń, np. alimentacyjnych do wysokości 3/5 wynagrodzenia, a w przypadku innych do połowy wynagrodzenia.

Praca nie zawsze musi być wykonywana w miejscu pracy i bezpośrednio pod kierunkiem pracodawcy. Pracownik może ja wykonywać we własnym domu, a do kontaktu z pracodawcą i przekazywania mu wyników swojej pracy, może używać środków tzw. komunikacji elektronicznej. Taka forma świadczenie pracy nazywa się telepracą. Jest to pojecie nowe, ale taka forma zatrudnienia jest z powodzeniem stosowana już od lat. Warunki stosowania telepracy określa się w porozumieniu pracodawcy z zakładową organizacją związkową. Z pracownikiem, pracodawca zawiera umowę o pracę, w której określa się warunki wykonywania pracy. Bywa, ze pracownik dotychczas wykonujący pracę w siedzibie firmy, jakiegoś powodu chciałby ją wykonywać w formie telepracy. Pracodawca wraz z pracownikiem mogą się w tej sprawie dogadać i zmienić warunki wykonywania pracy stosując telepracę, formie porozumienia stron. Jeśli metoda ta się nie sprawdzi, każda ze stron może w ciągu trzech miesięcy od chwili podjęcia pracy w formie telepracy, wystąpić z wnioskiem o jej zaprzestanie. I będzie on wiążący dla drugiej strony również. Wynikiem tego, będzie powrót do dawnych warunków zatrudnienia. Jakie pracodawca ma obowiązki wobec telepracownika? Otóż jest zobowiązany dostarczyć telepracownikowi niezbędny oraz ubezpieczony sprzęt, pokryć koszty jego instalacji, serwisowania, eksploatacji i konserwacji Pracodawca ma też prawo do kontroli pracy telepracownika.

imagesJest kilka sposobów na zakończenia zatrudnienia. Najlepszym jest oczywiście rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, co pozwala na dogadanie się pracodawcy z pracownikiem. Dla pracodawcy bardzo wygodne jest też rozwiązanie się umowy na czas określony z upływem czasu na który została zawarta. Oprócz tego istnieje możliwość rozwiązania umowy o pracę z wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia. Bywa też tak, że umowa o pracę, może ulec wygaśnięciu. Oczywiste jest, że w chwili śmierci pracownika, stosunek pracy wygasa. Wygasają także umowy o pracę, w przypadku śmierci pracodawcy. Oczywiście w tym przypadku, pracownikom przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a gdy jest to umowa terminowa, w wysokości wynagrodzenia za okres dwóch tygodni.

Ponadto, umowa wygasa z upływem trzech miesięcy nieobecności pracownika z powodu tymczasowego aresztowania. Jeśli jednak zdarzy się tak, że postępowanie zostanie umorzone ( nie z powodu przedawnienia lub amnestii) lub zapadł wyrok uniewinniający, wtedy pracodawca jest zobowiązany do ponownego zatrudnienia pracownika.

Pod warunkiem, że pracownik zgłosi swój powrót do pracy w ciągu siedmiu dni. Gdy pracodawca naruszy przepisy dotyczące wygaśnięcia umowy o pracę, pracownik może odwołać się do sądu pracy. Warto wiedzieć, że przysługują mu takie same roszczenia jak pracownikowi, z którym rozwiązano umowę bez wypowiedzenia. Może żądać przywrócenia do pracy albo odszkodowania.

Przeważnie umowy o pracę są rozwiązywane za wypowiedzeniem. Bywa jednak i inaczej. Czasem pracodawca jest zmuszony natychmiast zwolnić pracownika z jego winy. Może to uczynić bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych, lub tez gdy z powodu popełnionego przez pracownika przestępstwa, stwierdzonego prawomocnym wyrokiem, nie może on zajmować swojego stanowiska. Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia następuje także w wyniku zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku. Pracodawca może rozwiązać umowę z pracownikiem, tylko do miesiąca od uzyskania wiadomości o okolicznościach umożliwiających mu to. O przyczynie rozwiązania umowy pracodawca musi zawiadomić zakładową organizacje związkowa, która wyda w tej sprawie opinię w ciągu trzech dni. Nie jest ona jednak wiążąca dla pracodawcy. Są jeszcze inne powody uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia. Pracodawca może tak uczynić, jeśli pracownik był zatrudniony krócej niż sześć miesięcy, a jest niezdolny do pracy dłużej niż trzy miesiące, lub z innych uzasadnionych przyczyn był jest nieobecny dłużej niż miesiąc.

Są jednak okoliczności wykluczające taki zwolnienie z pracy. Bez wypowiedzenia nie można zwolnic gdy pracownik jest nieobecny z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem lub odosobnienie pracownika ze względu na chorobę zakaźną. Są pewne sytuacje, w których to pracownik sam chce rozwiązać umowę bez wypowiedzenia.

Może to zrobić gdy jest w posiadaniu orzeczenia lekarskiego, stwierdzającego szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika a pracodawca nie jest w stanie przenieść go na inne odpowiednie stanowisko, lub gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych wobec pracownika.

imagesPracodawcy, chcąc się pozbyć pracownika, stosują czasem niezgodne z prawem zabiegi, a ich wypowiedzenia są nieuzasadnione. Jednak zgodnie z zasadą, że nieznajomość prawa szkodzi, pracownik nie zawsze jest w stanie sam wychwycić wady i stosuje się pokornie do woli pracodawcy. Dlatego aby uniknąć takich sytuacji i wiedzieć, że w pewnych sytuacjach mamy prawo do obrony i dochodzenia swoich opraw, warto zapoznać się z przepisami prawa pracy. Otóż mając wątpliwości, czy nasz były już pracodawca postąpił słusznie, możemy wnieść odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę do sądu pracy. A gdy sąd uzna, że wypowiedzenie jest nieuzasadnione lub narusza przepisy, może zgodnie z wolą pracownika, orzec o bezskuteczności wypowiedzenia lub przywróceniu do pracy na poprzednich warunkach. Może też orzec o odszkodowaniu. W przypadku przywrócenia do pracy, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas, w którym pozostawał bez pracy, jednak tylko w wysokości wynagrodzenia za jeden lub dwa miesiące.

Natomiast orzeczone przez sąd odszkodowanie, nie może być wyższe od trzymiesięcznego wynagrodzenia. Bez względu na toczy było to nieuzasadnione, czy też niezgodne z prawem wypowiedzenie Tak stanowią przepisy Kodeksu Pracy. Wynika z tego, że prawo nie jest zbyt łaskawe dla pracownika. Natomiast dla pracodawcy, odszkodowanie w takiej wysokości, nie jest motywujące, do sprawiedliwego i zgodnego z prawem traktowania pracowników którym chce wypowiedzieć umowę.

Każdą umowę o pracę można rozwiązać. Czy to na mocy porozumienia stron, za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia. To w jaki sposób zostanie ona rozwiązana, zależy od rodzaju umowy oraz okresu zatrudnienia. Ważna jest też wola stron. Jeśli obie strony się zgadzają i potrafią wypracować dla siebie korzystne warunki, najłatwiejszym sposobem na rozwiązanie umowy o pracę jest porozumienie stron. Można je zastosować przy każdym rodzaju umowy o pracę. Nawet przy zatrudnieniu na czas nieokreślony. Jeśli natomiast nie porozumienie stron, to można rozwiązać umowę za wypowiedzeniem. W przypadku umowy na czas nieokreślony okres wypowiedzenia jest uzależniony od czasu zatrudnienia u danego pracodawcy. I tak, w przypadku gdy pracownik był zatrudniony krócej niż sześć miesięcy, może liczyć na dwutygodniowy okres wypowiedzenia.

Jeśli pracował w danej firmie co najmniej sześć miesięcy, wtedy przysługuje mu miesięczny okres wypowiedzenia. Gdy zatrudnienie trwało dłużej niż trzy lata, wtedy wypowiedzenie wynosi trzy miesiące. Warto także podkreślić, że w przypadku wypowiedzenia liczonego w tygodniach, kończy się ono zawsze w sobotę, a więc niezależnie od dnia w którym pracownik otrzymał wypowiedzenie, musi pozostać w pracy przez pełny tydzień i jeszcze do czasu zakończenia tygodnia pracy.

Gdy natomiast dotyczy to miesięcy, wypowiedzenia zawsze kończy się ostatniego dnia miesiąca. Więc gdy otrzymamy miesięczne wypowiedzenie na przykład 2 stycznia, to pracujemy do końca lutego. Takie są zasady prawa pracy.

imagesJest kilka sposobów rozwiązania umowy o pracę. Może to nastąpić na przykład na mocy porozumienia stron lub poprzez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem bądź też nie, okresu wypowiedzenia. Umowa może także zostać rozwiązana z upływem czasu na który została zawarta lub z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania ją zawarto. Łatwiejsze jest rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem, którego okres jest ściśle oznaczony. Oświadczając o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia, należy pamiętać o dwóch niezbędnych warunkach. Po pierwsze – wspomniane wyżej oświadczenia stron bez wypowiedzenia, muszą nastąpić na piśmie. Ponadto, powinno się wskazać przyczynę uzasadniającą rozwiązanie stosunku pracy, a gdy pracodawca chce w ten sposób pozbyć się pracownika, w swoim oświadczeniu powinien zawrzeć pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy. W przypadku chęci rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem, warto pamiętać o ich terminach. I tak, w przypadku umowy zawartej na czas określony, ale dłuższy od 6 miesięcy, obowiązuje dwutygodniowy okres wypowiedzenia. W przypadku umowy zawartej na zastępstwo, okres wypowiedzenia wynosi trzy dni.

Określono także czas wypowiedzenia dla umów próbnych. Gdy tak umowa zawarta została na czas krótszy niż dwa tygodnie, wtedy okres wypowiedzenia wynosi trzy dni, gdy jest to umowa na czas dłuższy niż dwa tygodnie, stosuje się tygodniowy okres wypowiedzenia, ale z zastrzeżeniem, że jeśli okres próbny wynosi trzy miesiące, to okres wypowiedzenia wydłuża się do dwóch tygodni.

Bardzo ważną kwestią jest umowa o pracę. Która jest dowodem na zatrudnienie pracownika. Kodeks Pracy wymienia kilka rodzajów umów o pracę. Jest to umowa na czas nie określony, umowa na czas określony lub tez na czas wykonywania określonej pracy. Prawo dopuszcza także stosowanie umów na okres próbny, nie przekraczających trzech miesięcy. O ile możliwe jest zawieranie z pracownikami umów na czas określony, to ich ilość s kodeksie pracy jest ściśle określona. Po dwóch zawartych kolejno po sobie umowach na czas określony, trzecia umowa musi być zawarta na czas nie określony. Chyba, że nastąpiła przerwa, przekraczająca miesiąc.

No i oczywiście, zapis ten nie dotyczy umów o pracę zawartych w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy lub w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym. Warto podkreślić, że umowę o pracę zawiera się na piśmie, określając w niej rodzaj pracy, miejsce jej wykonywania, wynagrodzenie, wymiar czasu pracy oraz termin jej rozpoczęcia.

Pracodawca nie zawsze potrzebuje pracownika na pełny etat, dlatego może zaproponować pracownikowi pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy. Jednak warunki pracy i płacy takiego pracownika powinny być proporcjonalne do warunków pracowników wykonujących taką samą pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie może wobec pracownika zatrudnionego na pół etatu lub jeszcze mniejszą jego cześć zastosować warunków mniej korzystnych.

imagesZatrudnienie w przepisach prawa nazywane jest stosunkiem pracy, przez którego nawiązanie, pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy na rzecz pracodawcy, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Oczywiście ma to być praca wykonywana pod kierunkiem pracodawcy oraz miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Przy czym te ściśle określone warunki, zabraniają zastępowania umowy o pracę umową cywilnoprawną. Z zasady, pracownikiem jest osoba która ukończyła 18 lat, chyba że jest zatrudniana na zasadach określonych dla młodocianych. Natomiast osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych, może nawiązać stosunek pracy tylko za zgodą swojego przedstawiciela ustawowego. Te kwestie reguluje Rozdział I Działu II Kodeksu Pracy. W kolejnych rozdziałach tego działu, omówiona jest umowa o pracę, czyli jej zawarcie oraz rozwiązanie.

Znajdują się tam przepisy obejmujące zatrudnienie pracowników w formie telepracy, a także stosunek pracy na podstawie powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy pracę. Z ponad pięćdziesięciu artykułów można poznać zasady zawierania umowy o pracę, możliwości jej wypowiedzenia, a także uprawnienia jakie mamy w przypadku nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy z wypowiedzeniem lub też bez wypowiedzenia. Również i pracodawca w tym rozdziale uzyska informacje o tym, jakie ma prawa w przypadku nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę przez pracownika.